1
دانشجوی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده الهیات گرایش فقه و حقوق
2
استاد سطوح عالی حوزه
چکیده
یکی از مرجّحات باب تعارض ادله، مخالفت با عامّه است که در روایات معتبر شیعی بدان تصریح شده و سیره اصولیان و فقیهان امامی، در رفع تعارض اخبار بر مبنای آن شکل گرفته است. برخی از اندیشمندان سَلَفی نسبت به مبانی و مفهوم این مرجّح اشکالاتی را مطرح ساختهاند که عدم پاسخگویی به آن، چهره شیعه امامیه را در اذهان عامّه مسلمانان مخدوش خواهد ساخت. جستار حاضر با رویکردی تحلیلی - توصیفی و نگاهی انتقادی، پس از بررسی مدارک روایی این مرجّح، به نقد و بررسی این اشکالات میپردازد. دستاورد این پژوهش، بیان این مطلب است که مخالفت با عامّه به معنای اسمی آن که از روی تعصّب و عناد با عموم مسلمانان باشد، تناسبی با مذهب تشیع ندارد و برداشت خلاف واقع مخالفان، ناشی از عدم مراجعه به نظریات اصولیان امامیه یا اغراض مذهبی و سیاسی است. همچنین به بررسی و نقد فتاوایی میپردازد که از جانب مخالفان شیعه، به منظور مخالفت با آنچه که به عنوان شعارهای اعتقادی یا فقهی شیعه شناخته میشود صادر شده است تا پیروان ایشان از مشابهت با شیعه اجتناب کنند؛ این رویکرد دقیقاً برخلاف رویکرد تقریبی شیعیان نسبت به عموم مسلمانان است و ثمرهای جز ازدیاد اختلاف و تفرقه نخواهد داشت.
)