واکاوی ضابطه دستیابی به روش های برون رفت از چالش ربا در بانکداری اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته سطح 4 حوزه علمیه خراسان

2 استاد سطوح عالی حوزه‌ علمیه خراسان

چکیده

جامعه اقتصادی امروزہ بدون صنعت بانکداری قابل تصور نیست، از سویی کشور ما به عنوان یک جامعه اسلامی با محدودیت هایی برای پذیرش همه جانبه و بی قید و شرط، این صنعت غیربومی مواجه است، یکی از مسائل مهم و چالش برانگیز در قراردادهای بانکی، مسئله فقھی وضعیت قرض بدون ربا در قراردادهای بانکی می باشد، از آن جهت که یکی از تخلفات بانکی در قاموس معنایی ربا به منصه ظهور میرسد، در پژوهش حاضر در صدد پاسخ به این پرسش میباشیم که چگونه میشود با بھره گیری از مبانی و قواعد فقھی به اصول و ضابطهای دست یافت که با دستیابی به روش هایی مشروع ومنعطف، بانکها بدوناز دست دادن کارکردهای مالی خود، همچنان به فعالیت هایشان ادامه داده و مرتکب ربا نشوند، در جستار حاضر تلاش شده با بهره گیری از مبانی و قواعد فقهی، اصول و قواعد کلی شناسایی راهکارهای مصونیت از ربا در نظام بانکداری اسلامی بررسی گردد. در فرآیند تحقیق، این برآیند در دسترس قرار می گیرد که قرض از منظر فقه، قراردادی تملیکی، خیرخواهانه و کاملا غیرانتفاعی است و شرط هر گونه عوض و منفعتی در قبال آن جایز نیست، از همینرو می توان سیستم بانکی را ضمن حفظ رونق اقتصادی، به واسطه معرفی ضابطه عام دستیابی به راه های برونرفت از ربا و افتادن در ورطه ربای قرضی میتوان با استفاده از چهار اصل «منفعت عقلایی»، «استقلالیت»، «شبهه ربوی نبودن» و «فقدان مانع شرعی و عقلی و عرفی» مصون داشت.

کلیدواژه‌ها