در این نوشتار که به روش توصیفی – تحلیلی نگارش یافته است نویسنده می کوشد دیدگاهها وادله جبرگرایان را از نگاه اصولیان مورد ارزیابی ونقد قرار دهد گرچه ادله جبرگرایان در علم کلام مورد بحث متکلمان قرار گرفته است اما نقد اصولیان ابعاد تازه تری را به آن می افزاید . نویسنده درمجموع شش دلیل از ادله جبرگرایان را مطرح ونقد اصولیان را نسبت به آنها ارزیابی می کند این ادله عبارتند از : قاعده الشی ما لم یجب لم یوجد، خالقیت فراگیر الهی ، قضا و قدر الهی ، علم ازلی الهی ، روایات سعادت وشقاوت ذاتی ومشیت خداوند. نویسنده پس از ارزیابی نقد ادله از سوی اصولیان نتیجه می گیرد که این نقدها گرچه بعضا پاسخ شایسته وقانع کننده نسبت به نظریه جبر نیست اما بعض دیگر می تواند نظریه جبر را به درستی نفی و رد کند.
)